کتاب نظریه های ارتباط جمعی نقد و آنالیز شد - وبلاگ معماری

به گزارش وبلاگ معماری به نقل از روابط عمومی دانشگاه سوره- هفتمین نشست هفته ارتباطات و روابط عمومی با عنوان نقد و آنالیز کتاب نظریه های ارتباط جمعی با حضور محسن شاکری نژاد مترجم کتاب، عباس اسدی مدرس روزنامه نگاری دانشگاه علامه طباطبایی و امیدعلی مسعودی عضوهیات عضو هیات علمی دانشگاه سوره به میزبانی مبینا میرزابیگی دانشجوی رشته روزنامه نگاری روز چهارشنبه 29 اردیبهشت ماه 1400 از ساعت 11 الی 13 به صورت مجازی در سامانه سیباد دانشگاه سوره برگزار گردید.

در ابتدای جلسه، محسن شاکری نژاد مترجم کتاب نظریه های ارتباط جمعی نوشته استنلی جی برای آشنایی با این اثر توضیحاتی را ارائه داد و درباره انگیزه خود گفت: من در سال 1389 در دانشگاه پیغام تدریس را شروع کردم و با چندتن از نظریه پردازان و آثار آن ها نیز آشنا شدم و نخستین بار این کتاب نظریه های ارتباط جمعی را در سایت وزارت علوم که رفرنس های ارشد را معرفی می کرد مشاهده کردم البته قبلا هم با اسم نویسنده هایی چون استنلی جی آشنایی داشتم؛ نمونه ای که از این کتاب من پیاده کردم چاپ ششم است و مهدی مهدی زاده نیز ارزیابی کتاب را برعهده داشت.

وی در رابطه با ایراد های ترجمه ای در این اثر اضافه کرد: کتاب کماکان چندتا ایراد دارد و نکته ای که وجود دارد این است که ویراستاری ادبی لازم را دارد؛ در بخش هایی به دلیل کثرت استفاده از بعضی واژگان در زبان فارسی کلمات را ترجمه ننموده و گذاشتم به شکل اصلی باقی بماند.

شاکری نژاد در ادامه به معرفی بخش های کتاب پرداخت و تاکید نمود: در فصل دوم این اثر چهار حوزه شامل جامعه توده بعد از صنعتی شدن، دوره نظریات محدود انتقادی و فرهنگی مطرح می گردد، در بخش های دیگر کتاب نیز بحث جامعه و فرهنگ توده ، زوال جامعه و همچنین در بخش4 کتاب بحث تبلیغات و دربخش 5 نظریه های هنجاری مطرح شده است؛ نکته ای که در خصوص نظریه های هنجاری که در انتهای کتاب استنلی و باران دیده می گردد دیدگاه ویلیام هاچنر است که آن را بازگو می نماید.

وی در ادامه به تعریف نظریه غربی در کتاب اشاره داشت و اعلام کرد: نظریه غربی ترکیبی از نظریه آزادی خواهی و مسئولیت اجتماعی است که نویسندگان آن را ترکیب کردند و نظریه هنجازی انقلابی را نیز مورد توجه قرار می دهند؛ قابل توجه است که فصل هایی از کتاب می تواند منابع درسی نیز باشد.

شاکری نژاد نیز در بخش بعدی صحبت های خود ویژگی های مثبت کتاب نظریه های ارتباط جمعی را یادآور شد و گفت: بعضی از این فصل های کتاب حتی می توانند به عنوان منابع درسی باشند و آن را پوشش بدهند به عنوان مثال در بخش چهارم و آخرین بخش، نظریه های مخاطب و تاثیر ها را مورد آنالیز قرار می گیرد و من در کمتر کتاب های نظریه ارتباطات دیده ام که به بحث سواد رسانه ای پرداخته گردد و این کتاب شامل این موضوع نیز شده است.

وی اضافه کرد: اگر متن اصلی کتاب را مطالعه کنید، در جاهایی معین شده است که به لحاظ فرهنگی و سیاسی به فضای امروز کشور ما نمی خورد و قسمت هایی از آن حذف شده است، من وقتی کتاب را مشاهده کردم که باکس هایی طراحی شده بود و نقاط ضعف وقوت هرنظریه در آن قرار داشت.

در ادامه این نشست نیز، عباس اسدی به عنوان نخستین ناقد این اثر صحبت های خود با اشاره به پیش گفتار کتاب که نوشته مترجم آن است ، شروع کرد و گفت: ترجمه کتاب نسبت به نسخه های دیگر آن بسیار روان تر بوده و قطعا برای کتاب 700 صفحه ای زمان بسیاری صرف شده است.

وی اعلام نمود: یکی از نکات مثبت کتاب که من را بسیار به خود جذب کرد، پیش گفتار این کتاب بود که نوشته دکتر شاکری نژاد است در نهایت این کتاب محصول همکاری 40 ساله ای است که به طول انجامیده و این امر اتفاقی بوده ست که در کشور ما برای کارعلمی کمتر اتفاق می افتد.

اسدی در بخش بعدی نقد خود به نقاط ضعف ترجمه و کتاب پرداخت و اذعان کرد: کتاب مطالب مهم را جدول بندی نموده و مباحثی که مطرح شده نیز در آخر هرفصل نگاه انتقادی آن را نیز پیش آورده و خلاصه آن فصل نیز قید شده است در این اثر استفاده از منابع بسیار فراوان بوده و کثور فراوان حُسن نیست اما به دلیل اینکه نویسندگان 40 سال کار کردن این حجم از منابع کاملا طبیعی است ولیکن در صفحه 686 اشکالات ارجاع به منبع نیز وجود دارد.

وی در ادامه اضافه کرد: با همه احوال این کتاب محسنات زیادی دارد ولی شخصا انتقادی که به کتاب وارد می کنم؛ مباحثی که نویسندگان نوشته اند تماما جدید نیست در واقع این ها گرآوری نظریه هایی است که از پیش مطرح شده است و علارغم اینکه این کتاب چاپ هفتم آن هم رسیده، درباره شبکه های اجتماعی سخنی به میان آورده نشده است.

اسدی با بیان اینکه، محسن شاکری نژاد در ترجمه این اثر بسیار زحمت کشیدند نقد های وارده به مترجم را اینگونه اعلام کرد: مهمترین اشکالی که در مترجم وجود دارد مقدمه آن است که در آن کلی گویی رخ داده و اشاره کمی به نویسندگان آن داشته است همچنین خود مترجم نقاط قوت و ضعفی از کتاب بیان ننموده است و فرآیند ترجمه و هدف نیز قید نشده است؛ همچنین کلمات متعدد در خصوص یک کلمه به کار برده شده که باید یکسان سازی گردد و اشکالات ویرایشی نیز وجود دارد از جمله اینکه کلمه هایی یافت می گردد که چسبیده نوشته شده و احتیاجمند اصباح است.

امید علی مسعودی نیز به عنوان ناقد دوم جلسه در تکمیل صحبت های عباس اسدی، ابتد به دسته بندی خوب کتاب اشاره داشت و گفت: ما به دانشجوها می گوییم که احتیاج نیست تمامی کتاب را مطالعه کنید بلکه به قسمت هایی مراجعه کنید که احتیاج های شمارا رفع می نماید کتاب دکتر شاکری نژاد به خوبی دسته بندی شده و این احتیاج را رفع می نماید.

وی اضافه کرد: معمولا کتاب هایی که دانشگاه ها چاپ می گردد با کیفیت بوده و با قیمت پایین تر نیز عرضه می گردد. امیدواریم حضور این کتاب ها در عرضه نمایشگاه ها نیز بیشتر گردد.

مسعودی در ادامه اضافه کرد: در صفحه 349 این کتاب را خیلی دوست دارم زیرا درباره موفقیت های امام خمینی بر علیه شاه صحبت می نماید و همچنین در خصوص نحوه استفاده امام خمینی از رسانه های کوچک در برابر رسانه های عظیم نیز صحبت می نماید.

در انتهای جلسه نیز، شاکری نژاد ضمن تشکر از ناقدان به عنوان کلام آخر گفت: من آن چیزی که ترجمه کردم عینا متن کتاب بوده و فصول مطابق کار نویسندگان پیش رفته است؛ در رابطه با مسائل ویراستاری و دیگر اشکالات ترجمه هم امیدواریم در چاپ بعدی دقت بیشتری خرج دهیم.