توضیح یک اسم در دیوان عباسی آرام - وبلاگ معماری

به گزارش وبلاگ معماری، خبرنگاران در ایلام - حبیب الله بخگردده: زنده یاد عباسی آرام در دیالوگ های متعددش با کوه های ایلام، علاوه بر یادآوری مطالب تاریخی و توصیه های گوناگون اخلاقی در بی وفایی دنیایِ دنی و کج رویی فلک گوژپشت، به مناسبت های گوناگون از بزرگان و سران ایالات و شخصیت های نامدار عموماً در عصر قاجار نام می برد. مثنوی اناران به قول خود ایشان پس از ماجرای گفتگوی شاعر با دره زیبای وژدرون سروده می گردد.

شادروان عباسی آرام در این مثنوی، همانند سایر مثنوی هایش در نقش یک شکارچی پدیدار می گردد و در فرصتی مناسب با این کوه که حالا با درختانی بی شاخ و برگ و صدمه دیده از توپ و خمپاره به گفت وگو می نشیند. از او علت عزاداری و سیاه پوش شدنش را می پرسد. اسم هایی چون امان الله خان، ملک حسین، باوه خان، جه مشیر و...در این گفت وگو می آید. او در یکی از بیت ها که مد نظر نگارنده است، اینگونه می سراید:

یه عه زاێ ڕزی ماسه ڵی خانه

سیاپووشت کرد ده ێ بێاوانه؟

در پاورقی دیوان آرام با تدوین و شرح استاد ظاهر سارایی در باب اسم ڕزی آمده است: رزی مخفف و مصغر رضا است. رضا فرزند محمد فرزند صالح از اقوام پدری والی پشتکوه و شوهر خواهر او بوده است. این پاورقی را با شرح بیشتر و صحیح تر، شرح می دهم که رضا یا رزی فرزند محمدصالح به کردی ماسڵی خان بوده است.

محصلی خان و یا ماسلی خان فرزند حسین خان، فرزند حسن خان والی است. محمدصالح خان، عبدالله خان، شیرمحمدخان، کهزادخان، عزیز خان، سایر فرزندان حسین خان مشهور به حسین خان والی زاده اند. این فرد از شهسواران دستگاه والی است و برادرزاده حیدرقلی خان، پدر عظیم، غلامرضاخان ابوقداره است. رضا فرزند ماسلی خان داماد والی غلامرضا خان، در درگیری با نیروهای خان کشته شد. در منطقه عمومی صالح آباد جایی وجود دارد با عنوان ته نگ ڕزی کوشیاگ که گفته می گردد جایی است که رضا فرزند محمد صالح در آن کشته شده است. به نقل از معمرین منطقه رضاآباد در مهران هم به نام ایشان است.

نام ماسڵی خان به عنوان فردی متنفذ و مورد احترام در نزد مردم ایلام شناخته شده است. چنان که در ضرب المثل معروف آمده است: ت ئاقا بوو ماسلی خان. به این معنی که اگر تو آقا و سرور باشی ما به تو ماسڵی خان می گوییم. در صورت سید بودن و گرامی بودن تو می توانی نامی مانند نام ماسلی خان داشته باشی.

این شرح را برای دقیق ترشدن و استفاده بهتر از شناخت اسامی در متون ادب کُردی خدمت عزیزان ارائه کردم.

علی اصغر عباسی متخلص به آرام در سال 1306 به جهان آمد. وی بعد از سپری کردن تحصیلات متوسطه و عالیه سال 1341 در محضر برخی از شاعران استان ایلام با جهانی شعر و شاعری آشنا شد و در همان زمان هنر سرودن شعر را شروع کرد. شعرش بی ریا و بر دل می نشیند و از مناظر طبیعت، اشخاص، شهرها و ... توصیف می نماید. وی کارمند بازنشسته وزارت نیرو و ساکن ایلام بود. این شاعر ایلامی در 14 شهریور سال 1393 در 87 سالگی بر اثر کهولت به دیار باقی شتافت.

دیوان کامل اشعار کردی این شاعر پیشکسوت، با عنوان دیوان آرام دربردارنده اشعار کردی به انضمام برگزیده محدودی از اشعار فارسی، توسط ظاهر سارایی شاعر و ناشر ایلامی، تدوین و از سوی انتشارات زانا با حمایت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان ایلام منتشر شده است.